Nowa podstawa programowa dla szkół podstawowych zawiera w sobie różne, nazwane w określony sposób moduły tematyczne. Moduły te dotyczą zagadnień, materii, zjawisk interdyscyplinarnych, wykraczających poza jeden pojedynczy przedmiot szkolny.
Oto więc nowa podstawa programowa wyodrębniła następujące moduły tematyczne:
1) moduł filozoficzny,
2) moduł bezpieczeństwo i obrona,
3) moduł ekonomiczno-finansowy,
4) moduł kultura,
5) moduł medialny,
6) moduł klimatyczny.
A zatem moduły owe to nie są żadne przedmioty.
W skład modułów tematycznych wchodzą konkretne wymagania szczegółowe przewidziane dla młodych ludzi, dla uczniów i uczennic. Skoro w przypadku podstawy programowej danego przedmiotu szkolnego przewidziano chociaż jedno zagadnienie, wymaganie związane z określonym modułem, to oznacza, że osoba mająca kwalifikacje, uprawnienia do nauczania tego przedmiotu szkolnego ma, powinna mieć kwalifikacje, uprawnienia do nauczania przedmiotu szczególnie powiązanego z ów modułem, toteż uprawnienia do nauczania dodatkowego przedmiotu lub przedmiotów dodatkowych.
Obecność w nowej podstawie programowej modułów tematycznych musi być traktowana tak, żeby to było korzystne dla nauczycieli, dla osób z pedagogicznym przygotowaniem, pragnących nauczać przedmiotu bądź przedmiotów.
Oto można spróbować określić dla każdego z tych modułów tematycznych przedmiot nadrzędny albo przedmioty nadrzędne.
W tych rozważaniach przedmiot nadrzędny rozumiem, postrzegam jako przedmiot, który od razu nasuwać się może na myśl, jeśli rozważa się konkretny moduł tematyczny. Tutaj przedmioty nadrzędne to fundamenty, źródła, podstawy dla poszczególnych tematycznych modułów.
Oto każdy, pojedynczy, wyodrębniony moduł tematyczny jest mniej obszerny od przedmiotu dla niego nadrzędnego. Tematyczne moduły wypływają z przedmiotów dla nich właściwych.
Nadrzędne przedmioty to, w tych rozważaniach, takie kategorie, zbiory, dziedziny wiedzy, z których częściowo tylko czerpią tematyczne moduły. Oto moduły tematyczne są uboższe w treści, w zagadnienia od przedmiotów szkolnych, przedmiotów obowiązkowych.
Tak więc tematyczny moduł to nie jest przedmiot. Przedmiot szkolny okazuje się czymś znacznie większym, obszerniejszym, bardziej pojemnym w zagadnienia, w materie od pojedynczego tematycznego modułu.
Ustanowiono w nowej podstawie programowej, że moduły tematyczne będą wspólne dla różnych przedmiotów szkolnych, obowiązkowych. Na przykład moduł: bezpieczeństwo i obrona występuje zarówno w przypadku wychowania fizycznego, jak i zajęć praktyczno-technicznych.
Oto jeden pojedynczy moduł tematyczny dotyczy co najmniej dwóch przedmiotów szkolnych.
Te rozważania mają walor praktyczny, ponieważ dzięki określeniu, sprecyzowaniu przedmiotów nadrzędnych dla wszystkich modułów tematycznych, można dojść do wniosku, iż wyodrębnienie w nowej podstawie programowej tematycznych modułów daje podstawy do rozszerzania, poszerzania kwalifikacji, uprawnień nauczycielskich.
Oto w przypadku modułu: filozoficznego przedmiotami nadrzędnymi są, tak uważam: filozofia (filozofia jednak może występować tylko w szkołach ponadpodstawowych, a nie podstawowych), etyka, edukacja obywatelska oraz wiedza o społeczeństwie. Moduł filozoficzny musi być realizowany przez nauczycieli w ramach przedmiotów: języka polskiego i historii. Tak więc osoby, które mają kwalifikacje, uprawnienia do nauczania albo języka polskiego, albo historii, mają, powinny mieć również kwalifikacje, uprawnienia do nauczania wyżej wymienionych przedmiotów nadrzędnych dla modułu filozoficznego, to znaczy mają, powinny mieć kwalifikacje, uprawnienia do nauczania: filozofii, etyki, edukacji obywatelskiej i wiedzy o społeczeństwie. W przypadku jednak filozofii, która występować może tylko w szkołach ponadpodstawowych i w przypadku wiedzy o społeczeństwie, która teraz, zgodnie z reformą oświaty, będzie mogła być nauczana wyłącznie w zakresie rozszerzonym w szkołach ponadpodstawowych, osoby, które chcą nauczać tych przedmiotów powinny mieć tytuł magistra oprócz pedagogicznego przygotowania.
Jeśli chodzi o moduł tematyczny: bezpieczeństwo i obronę, to wyodrębnię tutaj tylko jeden przedmiot nadrzędny dla owego modułu. Okazuje się nim edukacja dla bezpieczeństwa. W przyszłości natomiast, gdy edukacja dla bezpieczeństwa zmieni się, przekształci w kształcenie obronne, to przedmiotem nadrzędnym dla tego modułu będzie oczywiście obronne kształcenie. Ten moduł tematyczny musi być realizowany w ramach zajęć praktyczno-technicznych i w ramach wychowania fizycznego. A zatem persony, które mają uprawnienia, kwalifikacje do nauczania zajęć praktyczno-technicznych albo do nauczania wychowania fizycznego, mają automatycznie, powinny mieć automatycznie kwalifikacje, uprawnienia do nauczania edukacji dla bezpieczeństwa, jak również - w przyszłości - kształcenia obronnego/przysposobienia obronnego.
Dla modułu: ekonomiczno-finansowego przedmiotami nadrzędnymi są: biznes i zarządzanie (ten przedmiot jednak nie występuje w szkołach podstawowych, lecz tylko w szkołach ponadpodstawowych jest to przedmiot obowiązkowy), edukacja obywatelska, wiedza o społeczeństwie. Oto moduł ekonomiczno-finansowy występuje w podstawie programowej określonych, różnych od siebie bardzo przedmiotów, w tym w podstawie programowej z matematyki czy z geografii. Uprawnienia, kwalifikacje do nauczania biznesu i zarządzania, edukacji obywatelskiej i wiedzy o społeczeństwie ma się zatem po ukończeniu różnych studiów nauczycielskich, różnych nauczycielskich studiów podyplomowych kwalifikacyjnych, trzysemestralnych. A przynajmniej tak być powinno, wedle mojego osobistego mniemania, zapatrywania. Nie ulega wątpliwości, iż biznes i zarządzanie, edukacja obywatelska, jak również wiedza o społeczeństwie to przedmioty o wiele, znacznie prymitywniejsze, gorsze od choćby: edukacji dla bezpieczeństwa, przyrody, biologii czy chociażby od fizyki.
Pewne przedmioty zawierają w sobie takie treści, zagadnienia, tak bardzo prymitywne, proste, że uprawnienia, kwalifikacje do ich nauczania powinny mieć osoby z wykształceniem wyższym i równocześnie z przygotowaniem pedagogicznym. Nie trzeba zatem aż ukończenia studiów podyplomowych, żeby móc ich nauczać.
W przypadku modułu: kultura przedmiotami nadrzędnymi są, tak uważam: język polski, plastyka, historia, historia sztuki, edukacja obywatelska, wiedza o społeczeństwie oraz muzyka i filozofia.
Jeśli zaś chodzi o moduł medialny, to przedmiotami nadrzędnymi dla, wobec tego modułu są: język polski, informatyka, zajęcia praktyczno-techniczne, edukacja obywatelska, wiedza o społeczeństwie, plastyka, muzyka i filozofia.
Przedmiotami nadrzędnymi wobec modułu klimatycznego okazują się: geografia, przyroda, chemia i biologia, fizyka. Tak więc, na przykład osoba, która ma uprawnienia, kwalifikacje do nauczania przyrody, ma automatycznie, powinna mieć automatycznie kwalifikacje, uprawnienia do nauczania fizyki, chemii, geografii i biologii.
Zastanawiałem się, dlaczego nie wyodrębniono, nie ustanowiono w nowej podstawie programowej innych jeszcze modułów, zwłaszcza zaś nasuwa mi się tu na myśl moduł zdrowotny. Z drugiej jednakże strony teraz edukacja zdrowotna ma, od tej pory, być przedmiotem obowiązkowym dla uczniów i uczennic. Dlatego też wyodrębnienie modułu zdrowotnego nie było wcale konieczne.
Myślałem również, jakie z tych obecnych w nowej podstawie programowej modułów są, mogą być szczególnie wartościowe dla mnie, jak i dla nauczycieli, dla osób, które pragną mieć, zdobyć, uzyskać jak najwięcej uprawnień, kwalifikacji do nauczania różnych przedmiotów obowiązkowych w zakresie kształcenia ogólnego.
Jako bardzo, ogromnie wartościowe moduły tematyczne postrzegam ja - osobiście - moduł filozoficzny oraz bezpieczeństwo i obronę. Wszystkie jednak moduły tematyczne obecne w nowej podstawie programowej są dobre i wartościowe. Wymieniłem tu jako szczególnie wartościowe moduły: filozoficzny, bezpieczeństwo i obronę, ponieważ patrzę, rozważam tutaj wartościowość modułów przez pryzmat aktualnego wykształcenia formalnego, jakie mam, moich potrzeb.
Ogółem, dla osoby, która ma kwalifikacje, uprawnienia do nauczania wszystkich przedmiotów nadrzędnych dla danego, konkretnego modułu, która ukończyła adekwatne do każdego z tych przedmiotów nadrzędnych, odrębne studia podyplomowe kwalifikacyjne, moduł tematyczny, który jest powiązany z tymi przedmiotami nadrzędnymi, może nie okazać się szczególnie, wielce wartościowy i ciekawy do rozważania. Dla takiej jednostki szczególnie wartościowy może okazać się taki moduł, w przypadku którego ta osoba nie ma formalnych kwalifikacji do nauczania powiązanego z nim przedmiotu, bo nie ukończyła określonych studiów podyplomowych o dokładnie takiej nazwie, jak ten przedmiot powiązany z ów modułem tematycznym. Oto starałem się tu wyjaśnić, czym może być spowodowany fakt, że jakiś moduł tematyczny jest dla kogoś szczególnie wartościowy, ciekawy, atrakcyjny.
Wyodrębnienie, sprecyzowanie w nowej podstawie programowej różnych modułów świadczy o tym, że przedmioty szkolne występujące w szkołach podstawowych można, należy traktować interdyscyplinarnie.
Toteż podmioty, instytucje: Ministerstwo, kuratoria nie powinny być bezduszne, nieżyczliwe, jeśli chodzi o aspekt kwalifikacji, uprawnień do nauczania poszczególnych przedmiotów. Nie może być tak, że wymaga się, będzie się wymagać realizacji, ukończenia przez nauczycieli, przez osoby z przygotowaniem pedagogicznym nieskończonej ilości podyplomowych studiów.
Na przykład, gdy edukacja dla bezpieczeństwa stanie się kształceniem obronnym, to nie można nigdy wymagać od osób, które ukończyły studia podyplomowe kwalifikacyjne o nazwie: Edukacja dla bezpieczeństwa/Nauczanie edukacji dla bezpieczeństwa ukończenia następnych, innych jeszcze, kolejnych studiów podyplomowych, czyli w tym przypadku: Kształcenia obronnego/Nauczania kształcenia obronnego. Zaś osoby mające kwalifikacje, uprawnienia do nauczania przyrody już na zawsze powinny mieć, zachować kwalifikacje, uprawnienia do nauczania zdrowotnej edukacji.
Obecność modułów tematycznych w nowej podstawie programowej to ważny argument przemawiający za tym, żeby w tej materii, to znaczy w materii uznawania kwalifikacji, uprawnień nauczycielskich ludziom, Ministerstwo, kuratoria były życzliwe i łagodne, sprzyjające im wielce.
Nieżyczliwe, niesprzyjające, bezduszne byłoby choćby to, gdyby Ministerstwo czy kuratorium zakwestionowało kwalifikacje, uprawnienia nauczycielowi filozofii w liceum, który jest magistrem i ukończył studia podyplomowe w zakresie nauczania języka polskiego albo historii. Tym bardziej nieżyczliwe, niesprzyjające i bezduszne byłoby na przykład to, gdyby Ministerstwo albo kuratorium zakwestionowało kwalifikacje, uprawnienia nauczycielowi kształcenia obronnego, któremu dyrektor szkoły uznał wcześniej kwalifikacje, uprawnienia do nauczania tego przedmiotu na podstawie ukończenia przez pracownika, wybitnego pedagoga, studiów podyplomowych w zakresie nauczania edukacji dla bezpieczeństwa.
W poniższej tabeli określam, przedstawiam przedmioty nadrzędne dla wszystkich wyodrębnionych w nowej podstawie programowej modułów tematycznych:
W tej krótkiej pracy starałem się określić, sprecyzować przedmioty nadrzędne wobec tematycznych modułów z nowej podstawy programowej. Owe przedmioty nadrzędne, w określony sposób rozumiane w tej pracy, mogą wskazywać na dodatkowe uprawnienia, kwalifikacje - do nauczania dodatkowych szkolnych przedmiotów.














